Wolontariat to popularna forma aktywności, która łączy działanie na rzecz innych z możliwością osobistego rozwoju. Pozwala nie tylko wspierać potrzebujące społeczności, ale także zdobywać cenne umiejętności oraz budować sieć kontaktów zawodowych i społecznych. Istnieje wiele rodzajów wolontariatu, każdy dający odmienne możliwości rozwoju i satysfakcji.
Czym jest wolontariat
Wolontariat to dobrowolna i nieodpłatna praca wykonywana świadomie na rzecz wybranej społeczności lub organizacji, wykraczająca poza standardowe relacje rodzinne czy koleżeńskie. Nie można więc uznać za wolontariat pomocy bliskim w codziennych obowiązkach, natomiast będzie nim wsparcie osób spoza kręgu rodzinnego, mające na celu poprawę ich warunków życia lub samopoczucia. Wolontariusz nie otrzymuje wynagrodzenia pieniężnego, co nie oznacza braku innych korzyści — wielu decyduje się na tę aktywność ze względu na niematerialne wartości.
Do głównych motywacji należą: satysfakcja z realnego wpływu na otaczającą rzeczywistość, rozwijanie kompetencji w konkretnej dziedzinie, budowanie wartościowych relacji z innymi wolontariuszami oraz beneficjentami, a nierzadko również możliwość poznania nowego kraju i kultury. Wolontariat może być też sposobem na weryfikację własnych zainteresowań zawodowych lub zdobycie pierwszego doświadczenia w wybranej branży.
Rodzaje wolontariatu
Wolontariat można klasyfikować według wielu kryteriów. Najprostszy podział to rozróżnienie na wolontariat stacjonarny — realizowany lokalnie, w miejscu zamieszkania — oraz wolontariat wyjazdowy (misyjny), związany z wyjazdem do innego regionu lub kraju w celu niesienia pomocy. Projekty misyjne realizują zarówno organizacje wyznaniowe, jak i świeckie, na przykład Polska Akcja Humanitarna. Koszty wyjazdu pokrywa zazwyczaj organizacja koordynująca projekt, choć w niektórych przypadkach wolontariusz sam finansuje bilet, otrzymując na miejscu zakwaterowanie i wyżywienie.
Popularnym modelem był EVS – program wolontariatu europejskiego, angażujący organizacje z różnych krajów. Wolontariusz musiał znaleźć organizację wysyłającą (w swoim kraju) oraz goszczącą (w kraju docelowym). Organizacje goszczące publikowały opisy dostępnych projektów, umożliwiając wybór najbardziej interesującej opcji. Taki wolontariat to szansa na kilkumiesięczny pobyt za granicą — podobnie jak w programie Erasmus, uczestnik otrzymywał „kieszonkowe” wystarczające na pokrycie codziennych wydatków. Organizacja zapewniała również mieszkanie, a czasem transport lokalny. Zakres projektów był szeroki: od pracy z osobami dotkniętymi przemocą domową lub marginalizacją, przez edukację dzieci i młodzieży, po renowację zabytków czy opiekę nad zwierzętami w schroniskach.
Wolontariat tematyczny
Można także wyróżnić wolontariat według obszaru działania:
- Wolontariat społeczny — pomoc osobom wykluczonym, seniorom, dzieciom z rodzin w kryzysie
- Wolontariat medyczny — wsparcie w szpitalach, hospicjach, przy organizacji akcji krwiodawstwa
- Wolontariat ekologiczny — ochrona środowiska, sadzenie lasów, sprzątanie terenów naturalnych
- Wolontariat kulturalny — pomoc przy festiwalach, w muzeach, galeriach sztuki
- Wolontariat sportowy — asystowanie przy organizacji eventów sportowych
Jak zgłosić się na wolontariat
Mimo że wolontariat jest bezpłatny i oparty na dobrowolności, wymaga formalnego uregulowania. Przed rozpoczęciem działań wolontariusz powinien podpisać umowę o wolontariacie z organizacją. Dokument ten określa zakres obowiązków, harmonogram pracy oraz zobowiązuje organizację do zapewnienia ubezpieczenia NNW w przypadku wolontariatu trwającego dłużej niż 30 dni. Po zakończeniu działalności organizacja wystawia zaświadczenie potwierdzające udział w projekcie — może ono być wartościowym załącznikiem do CV.
Gdzie szukać ofert wolontariatu
Oferty wolontariatu znajdziesz na wielu platformach internetowych. Jeśli interesujesz się projektami lokalnymi, sprawdź portal ngo.pl, który agreguje ogłoszenia zarówno stacjonarne, jak i wyjazdowe. Dobrym źródłem są też strony poszczególnych organizacji pozarządowych, które regularnie publikują aktualne potrzeby wolontariackie.
Proces rekrutacji wygląda zazwyczaj następująco:
- Określenie własnych priorytetów — zastanów się, w jakiej dziedzinie chcesz działać i ile czasu możesz poświęcić
- Wybór organizacji — sprawdź jej misję, opinie innych wolontariuszy, zakres prowadzonych projektów
- Kontakt z koordynatorem — wyślij zgłoszenie, często wymagane jest CV i list motywacyjny
- Rozmowa kwalifikacyjna — organizacja weryfikuje motywacje i kompetencje kandydata
- Podpisanie umowy i szkolenie wstępne — przed rozpoczęciem pracy otrzymasz instruktaż dotyczący specyfiki projektu
Różnorodność dostępnych form wolontariatu sprawia, że każdy — niezależnie od wieku, umiejętności czy dostępnego czasu — może znaleźć projekt odpowiadający jego zainteresowaniom i możliwościom.
Wolontariat jest super, jeśli oczywiście mamy świadomość własnych ograniczeń. Często ludzie porywają się na rzeczy, które ich przerastają… dlatego dobrze, że są takie programy jak GLEN, gdzie nie jest łatwo się dostać i po przeszkoleniu/ pobycie na misji, możesz starać się o regularny, roczny wolontariat albo pracę w PAH… wtedy jest mniejsza szansa, że ktoś będzie musiał zajmowąc się Tobą:)